Ein kan sei at Jugoslavia vart oppretta i 1918 av serbarar, kroatar og slovenarar. Det vil seie at kongeriket Jugoslavia ikkje eksisterte under den 1.verdskrigen. Det område som seinare skulle heita Jugoslavia var  delt i to av kongeriket Austerrike-Ungarn. 
           Kvifor vart det då krig på Balkan i 1914? Serbia var eit eige kongerike i 1913. Dei hadde klart å lausrive seg frå Det Ottomanske Riket (Tyrkia+++). Serbia var i 1913 sentrum for den sør-slaviske nasjonalismen som blomstra på denne tida. Det var ein gammal draum om at dei slaviske folkeslaga skulle slå seg saman og danna ein eigen stat med sjølvstyre – Jugoslavia – Jugo=sør       slavia=slaviske folkeslag.  Austerrike-Ungarn såg med bekymring på at Serbia stadig vart sterkare.
           I juni 1914 vart den Austerrikske regjeringa åtvara av, ein serbisk sendemann, om den planlagde vitjinga til erkehertug  Frans Ferdinand i Bosnia. Eit attentat var planlagd var beskjeden regjeringa fekk. Åtvaringa vart avfeid og 28.juni 1914 rulla bilen til det austerrikske tronfølgje ekteparet inn i Sarajevo. 6 snikskyttarar var klar med ladde pistolar og ekteparet vart skotne av den bosniske studenten Gavrilo Princip. Skota utløyste den 1.verdskrigen. Ein månad etter ”skota i Sarajevo” erklærte Auterrike-Ungarn krig mot Serbia. 
           I fyrste omgang vakte serbarane sin krig beundring over heile verda. Frå august til september slo serbarane tilbake fleire auterrikske-ungarske angrep og då dei omsider kom på vikande front i november i hovudstaden Beograd, var serbarane framleis ikkje slegne. Før årsskifte sette serbarane i gang ein motoffensiv og dreiv keisardømets troppar tilbake over grensa. I 1915 slutta imidlertid Bulgaria seg til Auterrike-Ungarn og med angrep både frå nord og aust braut forsvaret til Serbia saman og Serbia måtte kapitulera. Hæren til Serbia rømde opp i fjella i Albania. Seinare vidare til øya Korfu utanfor Hellas.  Austerrike-Ungarn var ei suppe av folkeslag og nasjonalismen var ikkje særleg sterk. Regjeringa mista fort støtte hjå folket. Etter fleire sviande nederlag for serbarane svekka tilliten til folket seg overfor regjeringa. Austerrike-Ungaren leid store tap under krigen mot Serbia og etterkvart som dei vart angripne både frå aust og vest, trong dei forsterkningar. Desse fekk dei sjølvsagt frå Tyskland. Dette var og eit nederlag for Austerrike-Ungarn. Dei måtte ha forsterkningar frå eit anna land. Tilliten frå folket til regjeringa vart endå meir svekka. Samtidig ynskja serbarar og tsjekkarar å lausrive seg frå Austerrike-Ungarn og danna eigne statar med sjølvstyre. Austerrike- Ungarn gav dei eit tilbod om delvis sjølvstyre, men serbarane og tsjekkarane avslo. Dei ville ha totalt sjølvstyre med eiga regjering. 
           I 1918 braut Austerrike-Ungarn saman. Ein ny stat vart oppretta på Balkan 1.desember 1918. ”Sebernes, kroaternes og slovenernes konkerike”, grunnlaget for det seinare Jugoslavia. Den nye staten bestod av dei to tidlegare kongedøma Serbia og Montenegro med Makedonia og Kosovo, samt dei sør-slaviske delane av Auterrike-Ungarn (Slovenia, Kroatia, Bosnia-Hercegovina og Vojvodina-SørUngarn). Fyrst i 1929 vart staten Jugoslavia oppretta. 
 

Kjelder: 
Aschehougs Verdenshistorie – Fra krig til krig 1914-1945, bind 13 
Særtrykk Dagbladet, April 1999, Balkan blør. 
Winstons Churchill: Verdens-krigens historie 
Cappelen: Verdens historien i kart, tekst og bilder. 
Historie boka – Vegar til vår tid, verdshistorien. 
Diverse leksika 

Mail til Ingve